نگاهی به نسبت صنعت مالی با بحران انرژی و آینده بانکداری سبز؛ فینتکها باید وارد بازی انرژیتک شوند
شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
صابر امامی، مدیرعامل گروه دادهپردازی پارسیان معتقد است نگاه به ناترازی انرژی نباید صرفاً از زاویه تهدید باشد و صنعت مالی میتواند در حل این چالش نقشآفرینی کند. او در این گفتوگو از جایگاه ناترازی انرژی در فهرست تهدیدهای صنعت مالی، مفهوم بانکداری سبز، نسبت دیجیتالیشدن با پایداری انرژی و آینده بانکداری در دهه پیش رو میگوید.
ناترازی انرژی؛ از یک چالش مقطعی تا ریسک بنیادین صنعت مالی
امامی معتقد است ناترازی انرژی در سالهای آینده به یکی از بنیادیترین ریسکهای صنعت مالی تبدیل خواهد شد. او این مسئله را در کنار بحران منابع انسانی، از مهمترین تهدیدهای پیشروی کسبوکارها میداند و تأکید میکند که بیتوجهی به آن میتواند اثربخشی بسیاری از سرمایهگذاریهای فناورانه را از بین ببرد.
او میگوید: «از دیدگاه من، ناترازی انرژی در پنج سال آینده دیگر یک «مسئله جانبی» نیست، بلکه به «زیربنای ریسکهای عملیاتی» تبدیل شده است. در فهرست تهدیدها، ناترازی انرژی دقیقاً در کنار «بحران منابع انسانی» قرار میگیرد.
اگر ما نتوانیم پایداری انرژی را حل کنیم، تمام سرمایهگذاریهای ما در لایه اپلیکیشن و محصول، مثل لندتک و نئوبانک، بیاثر خواهد شد. اما نکته استراتژیک اینجاست: من ناترازی انرژی را نه فقط یک تهدید، بلکه یک «بازار جدید برای فینتک» میبینم. اگر صنعت مالی نتواند در حل این ناترازی نقش ایفا کند، خودش اولین قربانی آن خواهد بود.»
بانکداری سبز؛ از اقدامات نمادین تا مهندسی مالی انرژی
به اعتقاد مدیرعامل گروه دادهپردازی پارسیان، بانکداری سبز مفهومی بسیار گستردهتر از اقدامات نمادین و محیطزیستی متداول دارد. او معتقد است بانکداری سبز باید به توسعه ابزارهای مالی برای تسهیل گذار به انرژیهای پاک منجر شود و صنعت مالی را به بخشی از راهحل بحران انرژی تبدیل کند.
امامی توضیح میدهد: «برای من، بانکداری سبز فراتر از کارهای نمایشی مثل حذف کاغذ است. بانکداری سبز یعنی «توسعه ابزارهای مالی برای گذار به انرژی پاک». یعنی ما در هلدینگهایمان بسترهایی ایجاد کنیم که کنتورهای هوشمند به شبکه بانکی متصل شوند، انرژی توکنایز شود و مردم بتوانند در نیروگاههای خورشیدی سرمایهگذاری جمعی (کرادفاندینگ) کنند.
بانکداری سبز یعنی مهندسی مالی انرژی؛ بهطوری که مثلاً صرفهجویی در مصرف برق یا گاز مستقیماً به قدرت خرید مردم از طریق اعتبار بانکی تبدیل شود.»
از دیجیتالیشدن تا سبزشدن
به گفته امامی، آنچه تاکنون در صنعت مالی ایران رخ داده، بیشتر دیجیتالیشدن فرایندها بوده است تا حرکت به سمت پایداری و بهرهوری واقعی. او معتقد است هنوز فاصله زیادی تا شکلگیری مدلهای مالی مبتنی بر مدیریت انرژی وجود دارد.
او میگوید: «تا به امروز ما فقط مسیر «دیجیتالتر شدن» را طی کردهایم. اما این دیجیتالیشدن لزوماً به بهرهوری منجر نشده است. ما صرفاً فرمهای کاغذی را به فرمهای دیجیتال تبدیل کردیم، در حالی که مصرف انرژی دیتاسنترهایمان افزایش یافته است.
زمانی میتوانیم بگوییم «سبز» شدهایم که برای مثال با استفاده از قراردادهای هوشمند، بازار آزاد تبادل انرژی راهاندازی کنیم. ما فعلاً در ابتدای مسیر «دیجیتالسازی برای سبز شدن» هستیم.»
مدیرعامل گروه دادهپردازی پارسیان معتقد است توسعه واقعی خدمات دیجیتال، بهویژه در عصر هوش مصنوعی، وابستگی شدیدی به زیرساختهای انرژی دارد و بدون حل مسئله ناترازی، رشد صنعت فناوری با محدودیت جدی روبهرو خواهد شد.
امامی توضیح میدهد: «رشد دیجیتال واقعی بهشدت انرژیبر است؛ بهخصوص در عصر هوش مصنوعی و پردازشهای سنگین گرافیکی. بدون حل ناترازی، رشد ما به یک سقف شیشهای برخورد میکند. راهحل، ورود برنامهریزیشده فینتکها به حوزه انرژیتک (EnergyTech) است. ما باید با نصب کنتورهای هوشمند و اتصال آنها به سرویسهای مالی، تقاضا را مدیریت کنیم تا زیرساخت دیجیتالمان زنده بماند.»
تأمین مالی انرژی پاک؛ وقتی سرمایههای خرد به کمک نیروگاهها میآیند
امامی معتقد است ورود بانکها به حوزه تأمین مالی انرژیهای پاک نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی فوری است. با این حال، او تأکید میکند که این هدف نباید صرفاً از طریق مدلهای سنتی تسهیلاتدهی دنبال شود.
«این حیاتیترین مأموریت فعلی است. اما نباید به مدلهای سنتی وامدهی بانکی اکتفا کرد. بانکها و هلدینگهای فناوری باید پلتفرمهای وامدهی جمعی و صندوقهای اختصاصی انرژی ایجاد کنند.
ما باید پروژههای بزرگ انرژی را به قطعات کوچک قابل سرمایهگذاری تقسیم کنیم تا مردم با مبالغ خرد در ساخت نیروگاهها شریک شوند. این مدل، هم نقدینگی را به سمت تولید هدایت میکند و هم بحران انرژی را حل خواهد کرد.»
در نگاه مدیرعامل گروه دادهپردازی پارسیان، مزیت رقابتی بانکهای آینده نه صرفاً در دیجیتالیتر شدن، بلکه در توانایی آنها برای ایجاد پیوند میان رفتار مصرف انرژی و خدمات مالی نهفته است.
او در این باره میگوید:
«دیجیتالی بودن دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. اما بانکی برنده است که بتواند به مشتری خود بگوید اگر امشب مصرف برق خانهات را بهینه کنی، فردا اعتبار خرید بیشتری خواهی داشت.
بانک موفق در ۱۰ سال آینده، بانکی است که با تکیه بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیا، بیشترین همگرایی را میان تراکنشهای مالی و مصرف انرژی ایجاد کرده باشد. به عبارتی، موفقترین بانک، بهینهترین بانک است.